Szkoły dla dorosłych
W czasach, kiedy komunizm miał miejsce w Polsce i każdy musiał pracować, masowo zaczęły powstawać wieczorowe i zaoczne szkoły kształcące ludzi dorosłych. Często były to osoby pracujące w zakładach pracy, a do szkoły na pobieranie nauki były wysyłane przez swoich przełożonych. Zdarzało się również bardzo często udzielanie tak zwanych urlopów szkoleniowych dla pracowników uczących się, a także dofinansowań kosztów pobierania nauki.
Tak było dawno temu, teraz szkoły dla dorosłych również są. Ministerstwo Edukacji Narodowej chce wprowadzić wymóg, aby słuchacze po zakończeniu nauki w szkole dla dorosłych mieli obowiązek zdać egzamin. Jest to podyktowane przeprowadzonymi badaniami, których wyniki są zatrważające.
Okazało się, że ponad połowa osób uczących się w szkołach dla dorosłych kształciło się w zawodach w których jest najwięcej bezrobotnych: pracownik biurowy, ekonomista, kucharz. Taka sytuacja zmusza nowo wyuczonych pracowników do dalszego przekwalifikowania się na inny zawód.
Bardzo dużo absolwentów po ukończeniu nauki w szkołach dla dorosłych rejestruje się w urzędach pracy jako osoby bezrobotne, zmuszane do przekwalifikowania się na inny zawód niż się kształcili. A nie taki jest cel kształcenia dorosłych.
Produkcja bezrobotnych
W 2008 roku ponad połowa kształcących się, w szkołach dla dorosłych, osób powyżej 18 roku życia pobierała naukę bez większego sensu. Jedna trzecia zawodów w których się te osoby kształciły są zaliczane przez urzędy pracy do zawodów nadwyżkowych. Najwyższa Izba Kontroli doszła do wniosku po skontrolowaniu ponad 40 placów kształcących dorosłych.
Rozwiązanie
Na polskim rynku brakuje instytucji, która by dogłębnie zarządzała kształceniem dorosłych. Nie ma instytucji która prognozuje z kilkuletnim wyprzedzeniem jak będzie wyglądał rynek kształcenia i rynek pracy w Polsce. Decyzję o otworzeniu nowych kierunków podejmują zazwyczaj dyrektorzy na podstawie bieżących informacji a nie prognoz, których i tak nie ma.
Powinni oni jednak mieć wgląd do prognoz przewidujących sytuację z wyprzedzeniem nawet o 4-5 lat. Podjęcie decyzji o otworzeniu nowego kierunku kształcenia odbywa się na podstawie danych dostarczonych z urzędów pracy na prośbę dyrektora. Są to jednak dane aktualne i historyczne, które przy obecnym tempie zmian gospodarczych nie wnoszą wiele. Dyrektor chcąc otworzyć dany kierunek, chce wiedzieć czy za kilka lat będzie na niego zapotrzebowanie i czy przyszli pracodawcy będą chcieli zatrudniać pracowników w tych zawodach.
Pomóc w uzyskaniu zatrudnienia po ukończeniu szkoły dla dorosłych ma również wprowadzenie obowiązkowego egzaminu kończącego. W chwili obecnej nieco ponad połowa absolwentów nie podchodzi do takiego egzaminu, bo nie ma takiego obowiązku. Nie zdają oni sobie sprawy, że zdanie egzaminu pomaga w znalezieniu nowej pracy.
Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada zespół, który ma się zająć dopasowywaniem szkolnictwa dla dorosłych do panujących potrzeb na rynku. W skład tego zespołu wchodzą przedstawiciele ministerstwa a także pracodawcy i dyrektorzy szkół zawodowych.